ISO 14001 and ISO 50001 – ISO 14001 và ISO 50001 là hai tiêu chuẩn về hệ thống quản lý có mối liên hệ với nhau. ISO 14001 là tiêu chuẩn về Hệ thống quản lý môi trường, giúp tổ chức quản lý những khía cạnh hoạt động của họ có thể tác động đến môi trường. Ví dụ bao gồm sử dụng nước và vật liệu, xử lý chất thải, khí thải và sử dụng năng lượng. Trong khi đó, ISO 50001 là tiêu chuẩn về Hệ thống quản lý năng lượng, giúp tổ chức tối ưu hóa hiệu suất năng lượng của họ. Nhiều người thắc mắc vậy nên áp dụng tiêu chuẩn nào trong hai tiêu chuẩn này, chúng có gì giống và khác nhau. Hãy đọc bài viết dưới đây để có câu trả lời cho mình.
ISO 14001 and ISO 50001 cung cấp cách tiếp cận có hệ thống để bảo vệ môi trường và quản lý năng lượng thông qua chính sách, mục tiêu và kế hoạch hành động để đạt được các kết quả dự kiến. Tuy nhiên, hai tiêu chuẩn có phạm vi khác nhau. Cụ thể, ISO 14001 có phạm vi rộng hơn bao gồm tất cả các khía cạnh môi trường. Trong khi đó, ISO 50001 thu hẹp về sử dụng năng lượng, bao gồm các hoạt động thiết kế và mua sắm đối với thiết bị, hệ thống, quy trình và nhân sự có ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng. ISO 14001 cũng đề cập đến những điều này, nhưng chỉ ở những thuật ngữ chung và trong phạm vi mà chúng tác động đến hoạt động môi trường tổng thể.
Xem thêm Tiêu chuẩn ISO 14001
Tiêu chuẩn ISO 50001 có danh sách thông tin dạng văn bản bắt buộc khắt khe hơn so với ISO 14001, bao gồm quy trình lập kế hoạch năng lượng, đánh giá năng lượng bao gồm phương pháp luận và tiêu chí, đường cơ sở, EnPI và thông số kỹ thuật mua năng lượng.
Xem thêm Tiêu chuẩn ISO 50001
Nếu hỏi giữa ISO 14001 và ISO 50001, tổ chức nên áp dụng tiêu chuẩn nào và làm thế nào để quyết định? Sẽ không có câu trả lời là tiêu chuẩn nào tốt hơn. Bởi lẽ đối với doanh nghiệp chỉ có câu trả lời cho câu hỏi: Liệu tiêu chuẩn nào là phù hợp với họ mà thôi.
Việc lựa chọn áp dụng tiêu chuẩn nào phụ thuộc vào kết quả mục tiêu của tổ chức. Doanh nghiệp có thể chọn một trong hai tiêu chuẩn hoặc tích hợp song song cả hai tiêu chuẩn. Một tổ chức thực hiện ISO 50001 có thể xây dựng thêm hệ thống ISO 14001 để quản lý thêm một số vấn đề môi trường. Tương tự, một tổ chức áp dụng ISO 14001 có thể triển khai thêm ISO 50001 nếu họ muốn tập trung vào việc tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và tiết kiệm chi phí. Tính đến cuối năm 2016, ngành nghề có số chứng chỉ ISO 50001 cao nhất là sản phẩm kim loại cơ bản & kim loại chế tạo (12,1%), tiếp theo là thực phẩm, đồ uống và thuốc lá (9,3%), với các sản phẩm cao su và nhựa gần như bị ràng buộc. ở vị trí thứ 3 với hóa chất, sản phẩm hóa học và sợi. (8,8%).
TS.Mike Brogan – người đã có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý năng lượng, đồng thời là chuyên gia hướng dẫn xây dựng hệ thống quản lý năng lượng ISO 50001, thì ISO 50001 và ISO 14001 bổ sung và hoàn thiện cho nhau. Đây chính là điểm thuận lợi giúp các doanh nghiệp có thể tích hợp 2 tiêu chuẩn này với nhau, tiến tới sử dụng môt hệ thống quản lý tích hợp, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, bớt cồng kềnh mà không cần phải đầu tư thêm quá nhiều.
Cả ISO 14001 và ISO 50001 đều được xây dựng theo mô hình PDCA (Plan-Do -Check -Act) tương ứng với 4 bước: Hoạch định-Thực hiện-Kiểm tra-Xem xét. Đây là khuôn khổ chung để tích hợp hoạt động quản lý năng lượng và quản lý môi trường trong một tổ chức.
2 tiêu chuẩn này có các công cụ và kỹ thuật tương tự có thể được sử dụng cho các hoạt động chung như: quản lý tài liệu, lập kế hoạch kiểm toán, đánh giá mức độ khắc phục… Những công cụ được sử dụng để quản lý tài liệu và kỹ thuật theo tiêu chuẩn ISO 14001 đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 50001. Hệ thống kiểm toán và quản lý hoạt động khắc phục áp dụng cho tiêu chuẩn ISO 14001 có thể được sử dụng cho ISO 50001. Ngoài ra, nhiều quy trình trong ISO 14001 có thể dễ dàng thích ứng, giúp giảm lưu lượng thông tin và sự trùng lặp.
Điểm khác biệt đáng chú ý nhất của ISO 50001 so với ISO 14001 là ISO 50001 tập trung vào các hoạt động kỹ thuật và các giải pháp phần mềm giúp quản lý các mục tiêu và các chỉ tiêu một cách năng động và hiệu quả hơn. Đồng thời, tự động báo cáo theo dõi cải thiện hiệu suất năng lượng. Bởi vậy, việc có một hệ thống công nghệ thông tin mạnh mẽ sẽ giúp cho việc tích hợp ISO 50001 và ISO 14001 trở lên dễ dàng. Các ưu điểm mà hệ thống này mang lại như hỗ trợ quản lý tài nguyên tốt hơn, cho phép làm việc theo nhóm tốt hơn, dễ dàng truy cập thông tin, lập kế hoạch hoạt động hiệu quả hơn, bảo trì tốt hơn. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể có nhiều thời gian để đầu tư cho các hoạt động tiết kiệm năng lượng mới, giúp các hoạt động năng lượng hiệu quả hơn.
Việc tích hợp 2 tiêu chuẩn này sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp thông qua việc cải thiện hiệu quả trong tổ chức. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với một số khó khăn khi tích hợp 2 tiêu chuẩn này. Theo TS.Mike Brogan, trở ngại lớn nhất khi tích hợp ISO 50001 và ISO 14001 là phải kết hợp những nhóm nhân viên làm việc cho những hệ thống khác nhau với những kỹ năng khác nhau thành một đội ngũ làm việc chung, am hiểu cả 2 hệ thống tiêu chuẩn. Bởi, công đoạn kiểm tra, đánh giá lúc này sẽ phứa tạp hơn khi tiến hành đồng thời về cả năng lượng và môi trường. Doanh nghiệp chỉ thực sự đạt được lợi ích khi 2 nhóm: Quản lý môi trường và quản lý năng lượng cùng phối hợp chặt chẽ với nhau, để tìm cách tiết kiệm năng lượng trong tất cả các hoạt động của tổ chức.
———————————————————————————————————————————————————————–
Hy vọng sau khi đọc xong bài viết này, doanh nghiệp sẽ có câu trả lời cho câu hỏi “ISO 14001 and ISO 50001 – Nên lựa chọn tiêu chuẩn nào?”. Để biết thêm thông tin chi tiết, Quý Khách Hàng vui lòng liên hệ với Chúng Tôi theo số Hotline: 0948.690.698 hoặc Emai: thuvientieuchuan.org@gmail.com
