Tiêu chuẩn ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS – Food Safety Management System) được sử dụng phổ biến, nhất là trong các doanh nghiệp thực phẩm. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết ISO 22000 ra đời như thế nào? Bài viết dưới đây của Thư Viện Tiêu Chuẩn sẽ giới thiệu cho quý doanh nghiệp về lịch sử hình thành của ISO 22000.
Mục lục
ISO 22000 là gì?
ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS – Food Safety Management System) do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành, được chấp nhận và có giá trị trên Toàn cầu. Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm toàn diện bao gồm tất cả các lĩnh vực của toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. ISO 22000 kết hợp và bổ sung các yếu tố cốt lõi của ISO 9001 và HACCP để cung cấp một khuôn khổ hiệu quả cho việc phát triển, triển khai, giám sát và cải tiến liên tục Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (FSMS) của tổ chức.
Tiêu chuẩn ISO 22000 áp dụng cho mọi tổ chức trong chuỗi thực phẩm, bất kể quy mô, từ nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, nhà sản xuất sơ cấp đến nhà sản xuất thực phẩm, đơn vị vận chuyển và lưu trữ, nhà thầu phụ đến các cửa hàng bán lẻ và thực phẩm. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn này sẽ nâng cao khả năng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ một cách nhất quán, đáp ứng cả kỳ vọng của khách hàng cũng như các yêu cầu về an toàn thực phẩm theo quy định.
Lịch sử hình thành ISO 22000 qua các giai đoạn
1. Năm 1960
Nguồn gốc của sâu xa của ISO 22000 có thể bắt đầu từ những năm 1960, khi hệ thống HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) được phát triển lần đầu tiên bởi Pillsbury Company và Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA). HACCP được tạo ra nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm cho các phi hành gia của NASA và sau đó được áp dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm. HACCP giúp xác định, đánh giá và kiểm soát các mối nguy hại có thể phát sinh trong quá trình sản xuất thực phẩm.
2. Năm 1970
Vào năm 1970, HACCP được Ủy ban Codex Alimentarius, một tổ chức quốc tế chuyên phát triển các tiêu chuẩn và hướng dẫn về thực phẩm, thông qua. Sự chấp thuận này đã giúp HACCP trở thành một phương pháp chính thống trong việc quản lý an toàn thực phẩm và là nền tảng cho các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế sau này, bao gồm ISO 22000.
3. Đầu năm 2000
Sự gia tăng lo ngại về an toàn thực phẩm
Vào đầu năm 2000, mối lo ngại về an toàn thực phẩm gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt khi số lượng các vụ dịch bệnh liên quan đến thực phẩm gia tăng nhanh chóng. Những sự kiện như bùng phát bệnh dịch từ thực phẩm bị nhiễm khuẩn, tình trạng mất an toàn thực phẩm trong chuỗi cung ứng, và các vụ tai nạn thực phẩm đã khiến người tiêu dùng và chính quyền các quốc gia lo ngại sâu sắc về nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe cộng đồng. Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại về mặt sức khỏe mà còn ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế, đặc biệt là trong ngành công nghiệp thực phẩm, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng vào chất lượng và an toàn thực phẩm.
Các tiêu chuẩn trước đây, như HACCP, tuy đã tồn tại nhưng chưa đủ toàn diện và không đồng nhất giữa các quốc gia, làm hạn chế khả năng áp dụng trong môi trường toàn cầu. Do đó, việc xây dựng một hệ thống có thể đảm bảo an toàn thực phẩm trên toàn cầu, đồng thời thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia và ngành công nghiệp, trở thành một yêu cầu thiết yếu.
Lịch sử hình thành ISO 22000
Nhận thấy nhu cầu cấp thiết, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) bắt tay vào xây dựng ISO 22000. Tổ chức Tiêu chuẩn Hóa Quốc tế đã tham khảo ý kiến từ các chuyên gia ngành thực phẩm, cơ quan quản lý, tổ chức, người tiêu dùng và các bên liên quan trên toàn thế giới để xây dựng tiêu chuẩn. Việc xây dựng ISO 22000 lấy nền tảng từ hệ thống HACCP và các tiêu chuẩn ISO liên quan như ISO 9001 (quản lý chất lượng) nhằm tạo ra một tiêu chuẩn toàn diện, có thể giải quyết vấn đề an toàn thực phẩm trên toàn cầu.
4. Năm 2005
Phiên bản đầu tiên của tiêu chuẩn ISO 22000 được công bố vào năm 2005, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc chuẩn hóa quản lý an toàn thực phẩm trên toàn cầu. Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc đã có sẵn của hệ thống HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points), một hệ thống quản lý rủi ro đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nhận diện và kiểm soát các mối nguy hại trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
Bên cạnh đó, ISO 22000 còn bổ sung các yêu cầu liên quan đến các hệ thống quản lý khác như Thực hành sản xuất tốt (GMP) và Thực hành vệ sinh tốt (GHP), giúp tạo ra một khuôn khổ toàn diện và linh hoạt, dễ dàng áp dụng cho mọi tổ chức trong ngành thực phẩm. Tiêu chuẩn này không chỉ giúp các tổ chức xây dựng và duy trì hệ thống quản lý an toàn thực phẩm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo chất lượng sản phẩm và nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
5. Năm 2018
Cập nhật quan trọng trong ISO 22000:2018
Để đáp ứng với những thay đổi nhanh chóng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, cũng như sự phát triển của các công nghệ và khoa học mới, ISO 22000 đã được sửa đổi và cập nhật vào năm 2018. Phiên bản ISO 22000:2018 cũng là phiên bản mới nhất hiện nay bao gồm những cải tiến quan trọng, đặc biệt là trong việc đánh giá và kiểm soát rủi ro an toàn thực phẩm. Những yêu cầu mới về truyền thông và truy xuất nguồn gốc giúp nâng cao khả năng theo dõi và kiểm soát chất lượng sản phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến tiêu thụ.
Một trong những thay đổi đáng chú ý trong phiên bản này là việc tích hợp cấu trúc quản lý cao cấp (High-Level Structure – HLS), cho phép dễ dàng kết hợp với các tiêu chuẩn quản lý quốc tế khác như ISO 9001 (quản lý chất lượng) và ISO 14001 (quản lý môi trường). Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả trong việc quản lý an toàn thực phẩm mà còn giúp các tổ chức đảm bảo sự đồng bộ trong các hoạt động quản lý, tăng tính hiệu quả và giảm thiểu chi phí.
Vai trò của ISO 22000 trong thương mại quốc tế
Ngày nay, ISO 22000 đã trở thành một tiêu chuẩn toàn cầu được áp dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm, đóng vai trò thiết yếu trong việc xây dựng và duy trì các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiệu quả. Sự phát triển của tiêu chuẩn này đã mang lại một công cụ mạnh mẽ giúp các tổ chức trong ngành thực phẩm không chỉ bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Hơn nữa, ISO 22000 đã góp phần thúc đẩy thương mại quốc tế. Nó được thể hiện bằng cách cung cấp một tiêu chuẩn chung mà các tổ chức có thể tuân thủ, giúp giảm bớt các rào cản trong giao dịch thương mại và nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu. Khi các công ty áp dụng ISO 22000, họ không chỉ chứng minh cam kết đối với an toàn thực phẩm mà còn gia tăng uy tín, mở rộng thị trường và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.
Hy vọng sau khi đọc xong bài viết này, tổ chức đã phần nào nắm được các nội dung về Lịch sử hình thành ISO 22000. Liên hệ ngay với Thư Viện Tiêu Chuẩn để được tư vấn.
- Điện thoại: 0948 690 698
- Email: thuvientieuchuan.org@gmail.com
