Ví dụ về thiết kế ngăn chặn lỗi Poka-Yoke (Hướng dẫn triển khai)

Trong bối cảnh sản xuất công nghiệp thế giới cạnh tranh toàn cầu hóa như hiện nay, việc duy trì liên tục, giảm thiểu lãng phí hoặc các tổn thất luôn là mục tiêu hàng đầu của các nhà sản xuất. Mô hình Poka-Yoke là một trong trụ cột của Phương pháp quản lý tinh gọn LEAN giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả sản xuất cao, giảm sai lỗi và đảm bảo môi trường làm việc an toàn. Trong bài viết này chúng tôi xin chia sẻ Ví dụ về thiết kế ngăn chặn lỗi hay hướng dẫn triển khai áp dụng Yoka –Poke tại Doanh Nghiệp

Mục lục

Giai đoạn 1: Chuẩn bị xây dựng mô hình Poka-Yoke

1, Tiến hành đánh giá thực trạng hệ thống quản lý chất lượng và việc thực hiện khắc phục, phòng ngừa sai lỗi tại doanh nghiệp. Khi đánh giá cần nêu được thực trạng của doanh nghiệp trong việc kiểm soát chất lượng đồng thời chỉ ra được điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn khi tiến hành áp dụng phương pháp phòng ngừa sai lỗi Poka- Yoke tại doanh nghiệp giúp cho việc lên phương án triển khai một cách hiệu quả.

2, Tiến hành đào tạo nhận thức chung phương pháp phòng ngừa sai lỗi Poka- Yoke cho doanh nghiệp để các cán bộ công nhân trong doanh nghiệp hiểu công cụ đang áp dụng là gì, tại sao lại áp dụng, việc áp dụng đem lợi ích gì và lộ trình triển khai như thế nào. Hoạt động này rất quan trọng trong việc góp phần tạo nên thành công cho dự án bởi vì việc triển khai phải xuất phát từ sự tự nguyện của mọi người. Nếu họ chỉ làm việc trong tâm thế cưỡng ép sẽ không tạo được hiệu quả khi áp dụng.

3, Lập kế hoạch triển khai chung cho toàn bộ dự án. Kế hoạch phải nêu được trách nhiệm và thời gian thực hiện cho mỗi hoạt động.

4, Thành lập ban chỉ đạo dự án:

Lựa chọn thành viên: theo vị trí công việc như Ban giám đốc, Trương phó phòng/bộ phận, Quản đốc, Trưởng ca, Trưởng nhóm, Tổ trưởng và có liên quan đến phạm vi áp dụng;
Số lượng: tùy thuộc vào phạm vi áp dụng mà số lượng thành viên có thể dao động từ 5-15 người
Thành phần: Trưởng ban, Phó ban, thư ký ban.

Giai đoạn 2: Giai đoạn triển khai áp dụng mô hình Poka-Yoke

1, Các nội dung công việc triển khai ở giai đoạn 2

Triển khai đào tạo lý thuyết về hướng dẫn áp dụng Phương pháp phòng ngừa sai lỗi Poka- Yoke cho doanh nghiệp để các cán bộ, công nhân trong doanh nghiệp hiểu lộ trình triển khai một dự án như thế nào từ đó có những sự chuẩn bị nguồn lực và sắp xếp thời gian cho việc tham gia dự án.
Xác định mục tiêu dự án: Mục tiêu triển khai dự án cần được xác định ngay từ ban đầu làm cơ sở cho việc đánh giá kết quả triển khai sau này. Mục tiêu triển khai cần được công bố tới tất cả các thành viên trong nhóm dự án.
Xác định các loại lỗi trong quá trình, công đoạn, thiết bị,… nằm trong phạm vi triển khai dự án. Các loại lỗi có thể là tiềm ẩn hoặc đã xảy ra và doanh nghiệp đã hoặc đang đưa ra giải pháp khắc phục hoặc loại bỏ nó.
Đánh giá khả năng áp dụng Poka- Yoke cho từng loại lỗi. Trước đó, ta cũng cần điều tra nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sai lỗi. Để đánh giá được khả năng áp dụng Poka- Yoke cho từng loại lỗi, cần hiểu ý tưởng ẩn sâu sau từ Poka- Yoke là giải phóng tâm trí của một người khỏi việc duy trì cách thức lặp đi lặp lại mà có thể là thực tế không khả thi.

2, Các loại Poka- Yoke cơ bản

Muốn vận dụng được Poka- Yoke trong phòng tránh lỗi cần nắm được các loại Poke- Yoke cơ bản sau:

Phòng tránh và phát hiện
Khi một Poka- Yoke được thiết kế theo cách mà giúp người vận hành để nhận ra lỗi trước khi lỗi xảy ra nó được gọi là loại Poka- Yoke phòng tránh hay Dự báo
Khi một Poka- Yoke giúp người vận hành biết được ngay lập tức khi lỗi xảy ra thì được gọi là loại Poka- Yoke phát hiện. Sự phát hiện là “sau khi” lỗi xảy ra. Loại hình Poka- Yoke này được dựa trên các giai đoạn mà các lỗi được phát hiện. Nó đơn giản được gọi là “Sớm càng tốt”.

Một ví dụ về Poka-Yoke phòng tránh: Theo hình bên dưới thì chỉ ra rằng các lỗi được khoan sai vị trí dẫn tới vị trí đặt tấm thép sai vị trí. Hình B chỉ ra rằng vị trí sai của tấm théo được tránh bằng cách cố định bằng 4 chốt cố định. Nguyên nhân của việc khoan sai vị trí đã được phòng tránh.

Poka- Yoke Phát hiện: Hình 2A chỉ ra tấm thép với 4 lỗ khoan đã được gửi tới khách hàng. Khách hàng chỉ ra có nhiều tấm chỉ có 3 lỗ khoan. Hình 2B chỉ ra lỗi thiếu lỗ khoan được phát hiện thông qua việc kiểm tra bằng cách sử dụng 4 chốt trên một thiết bị kiểm tra.

Hình minh họa Poka- Yoke phương pháp Phát hiện

Phương pháp Cảnh báo/ Tắt máy/ Kiểm soát
Phương pháp cảnh báo: Tín hiệu dạng còi, đèn được sử dụng để cảnh báo khi một sự cố xảy ra (phát hiện)/ sắp xảy ra (dự đoán)
Phương pháp tắt máy: chức năng thông thường của máy hoặc công đoạn được dừng lại khi lỗi được phát hiện/ dự đoán xảy ra.
Phương pháp kiểm soát: Trong loại Poka- Yoke phương pháp Kiểm soát có nghĩa là ngay cả khi cố ý xảy ra lỗi, thì nó sẽ tự động ngăn chặn xảy ra (cơ chế phản hồi).

Sau khi xác định giải pháp Poka- Yoke, cần lập đề xuất cải tiến trình lãnh đạo phê duyệt và triển khai thử nghiệm giải pháp và đánh giá kết quả. Nếu kết quả có thể cho áp dụng mở rộng tùy thuộc vào mức độ tác động của giải pháp và kinh phí triển khai giải pháp mà doanh nghiệp quyết định áp dụng mở rộng hay không.

Giai đoạn 3: Đánh giá áp dụng, duy trì và cải tiến mô hình Poka-Yoke

Trong giai đoạn này cần tiến hành đánh giá tổng thể kết quả đạt được so với mục tiêu đã được thiết lập ở giai đoạn trên. Việc đánh giá áp dụng cần chỉ ra được kết quả và hiệu quả của dự án đồng thời phải rút ra được bài học kinh nghiệm qua việc triển khai áp dụng. Vì poka- Yoke là công cụ cải tiến mang tính liên tục nên không chỉ dừng lại ở đó mà việc áp dụng còn tiếp nối sau này thông qua hệ thống khuyến nghị cải tiến.

Hy vọng với những kiến thức mà thư viện tiêu chuẩn chia sẻ trên đây sẽ giúp Doanh Nghiệp bạn áp dụng được mô hình Poka-yoke một cách hiệu quả nhất.