Trong những thập kỷ cuối của thế kỷ 20, việc tạo ra các phương pháp sản xuất tinh gọn mới đã đặt ra tiêu chuẩn cho việc cải tiến quy trình và tạo ra khuôn khổ cho phong trào Sản xuất Tinh gọn (Lean Manufacturing). Bằng cách giảm lãng phí và tăng giá trị nhiều công ty đã trải qua một sự chuyển đổi cho phép họ cải thiện đáng kể khả năng cạnh tranh trong ngành của mình. Bài viết dưới đây sẽ nói về các loại lãng phí trong Lean.
Xem thêm LEAN Manufacturing là gì?
Mục lục
KHÁI NIỆM VỀ LÃNG PHÍ TRONG SẢN XUẤT
Cách đơn giản nhất để mô tả sự lãng phí là “Thứ gì đó không mang lại giá trị gì.” Khách hàng sẽ không vui khi phải trả tiền cho bất kỳ thứ gì không mang lại giá trị cho những gì họ thực sự muốn. Hệ thống sản xuất tinh gọn Lean Manufacturing đã xác định 7 loại lãng phí bao gồm: sản xuất thừa, hàng tồn kho, chuyển động, lỗi, chế biến quá mức, chờ đợi và vận chuyển.
TẠI SAO PHẢI CHỐNG LÃNG PHÍ TRONG SẢN XUẤT?
Sau khi lấy doanh thu trừ đi chi phí hoạt động, các công ty sẽ thu về lợi nhuận. Đôi khi giá bán sản phẩm sẽ do thị trường quyết định chứ không phải bạn muốn tăng giá cao như thế nào cũng được. Bởi nếu một sản phẩm được bán với giá quá đắt thì khách hàng có thể bỏ qua sản phẩm đó và lựa chọn một sản phẩm khác tương tự với giá thành hợp lý hơn. Ngược lại, việc bán với giá quá thấp với hy vọng bán được số lượng lớn có khi cũng không phải là tốt. Khách hàng có thể nghi ngờ tằng có điều gì đó không ổn với sản phẩm của bạn và bạn vẫn có thể đánh mất khách hàng.
Do đó, có một cách hợp lý hơn để cải thiện lợi nhuận của doanh nghiệp thay vì tập trung vào giá bán đó là giảm chi phí hoạt động. Để làm được điều này cần xác định và loại bỏ tất cả các loại lãng phí khỏi quy trình của bạn. Ngoài việc cải thiện lợi nhuận, bạn sẽ thấy rằng lãng phí có tác động lớn đến sự hài lòng của khách hàng đối với sản phẩm và dịch vụ của bạn. Khách hàng của bạn muốn được giao hàng đúng thời hạn, chất lượng hoàn hảo và giá cả phù hợp. Đây là những điều mà bạn sẽ không thể đạt được nếu cho phép 7 lãng phí tồn tại trong các quy trình của mình.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 1: SẢN XUẤT THỪA
Nghiêm trọng nhất trong số các lãng phí là sản xuất quá mức. Sản xuất thừa thường dựa trên tư duy “đề phòng”. Loại lãng phí này có thể gây ra tất cả các loại lãng phí khác. Sản xuất quá nhiều sản phẩm mà không sử dụng đến sẽ tiêu tốn những chi phí rõ ràng như: lưu kho, tốn kém nguyên vật liệu và vốn bị buộc vào hàng tồn kho vô dụng. Mô hình sản xuất dư thừa còn được gọi là “Just in Case”. Nó tiêu tốn rất nhiều thời gian thực hiện, chi phí bảo quản cao và khó phát hiện ra các khuyết tật.
Đúng như tên gọi của nó, sản xuất thừa xảy ra khi bạn sản xuất quá nhiều một mặt hàng. Điều này thường xảy ra khi bạn sản xuất một mặt hàng trước khi nó thực sự được yêu cầu. Sản xuất thừa sẽ gây tốn kém vô cùng cho một cơ sở sản xuất vì nó làm gián đoạn dòng chảy của nguyên vật liệu và có thể làm giảm chất lượng của mặt hàng và năng suất chung của cơ sở đó. Chiến lược sản xuất Just-In-Time (JIT) đã được phát triển để đối phó với loại chất thải này vì các mặt hàng chỉ được sản xuất khi cần thiết.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 2: HÀNG TỒN KHO
Lãng phí hàng tồn kho đề cập đến lãng phí được tạo ra bởi hàng tồn kho chưa qua xử lý. Nhiều người nghĩ rằng hàng tồn kho là tài sản và có giá trị, nhưng thực tế giá trị rất thấp hoặc thậm chí không tồn tại.
Hàng tồn kho gây ra lãng phí kho lưu trữ, lãng phí vốn bị ràng buộc trong hàng tồn kho chưa được xử lý, lãng phí vận chuyển hàng tồn kho, vật chứa được sử dụng để chứa hàng tồn kho, v.v. Hơn nữa, hàng tồn kho có thể che giấu các lãng phí để sản xuất ra nó.
Các tác động môi trường của lãng phí tồn kho là bao bì, sự xuống cấp hoặc hư hỏng đối với máy móc, cơ sở vật chất, vật liệu bổ sung để thay thế hàng tồn kho bị hư hỏng hoặc lỗi thời và năng lượng để chiếu sáng, giữ nhiệt, giữ lạnh hoặc giữ độ ẩm.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 3: VẬN CHUYỂN
Vận chuyển là chuyển vật liệu hoặc sản phẩm từ vị trí này sang vị trí khác. Bản thân việc vận chuyển không tạo thêm giá trị gì cho sản phẩm và xếp dỡ quá mức có thể gây ra hư hỏng cho sản phẩm nên việc giảm thiểu các chi phí này là điều cần thiết. Ví dụ như nên có một nhà máy gần hơn một nhà máy khác trong chuỗi sản xuất hoặc giảm thiểu chi phí vận chuyển bằng các phương pháp hiệu quả hơn.
Vận chuyển không cần thiết tiêu tốn nguồn lực và thời gian được sử dụng để xử lý vật liệu, có thêm nhân viên vận hành vận chuyển, đào tạo, thực hiện các biện pháp phòng ngừa an toàn và sử dụng thêm không gian. Vận chuyển cũng có thể gây lãng phí cho việc chờ đợi, vì một phần của dây chuyền sản xuất phải đợi nguyên liệu đến.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 4: CHUYỂN ĐỘNG
Sự lãng phí chuyển động bao gồm tất cả các chuyển động không được thực hiện một cách đơn giản nhất có thể. Nó tương tự như vận chuyển sản phẩm, nhưng chuyển động đề cập đến chuyển động của thiết bị và người vận hành.
Chúng ta đang nói ở đây về việc con người hoặc thiết bị di chuyển hoặc con người chuyển động nhiều hơn mức cần thiết để thực hiện quá trình xử lý. Các chuyển động không cần thiết có thể gây mất thời gian, giảm năng suất, tiêu hao sức lực của nhân viên, làm hao mòn máy móc
Một cách tốt để giảm bớt sự chuyển động là tuân theo hệ thống 5S về tổ chức nơi làm việc. Cố gắng đơn giản hóa và tối ưu hóa mọi chuyển động trong dây chuyền sản xuất, đặt thiết bị gần người cần sử dụng, cung cấp không gian làm việc tiện lợi và triển khai tín hiệu hình ảnh để dễ dàng tìm thấy mọi thứ.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 5: KHUYẾT TẬT
Khiếm khuyết đề cập đến một sản phẩm sai lệch so với các tiêu chuẩn thiết kế của nó hoặc so với mong đợi của khách hàng. Mọi sản phẩm bị lỗi đều yêu cầu sửa chữa hoặc thay thế. Điều này tạo thêm thủ tục giấy tờ và gâu lãng phí tài nguyên, vật liệu, thời gian và công sức. Nó thường cũng có thể dẫn đến mất khách hàng.
Tốt hơn là bạn nên ngăn chặn các khuyết tật hơn là cố gắng phát hiện ra chúng. Ví dụ về lãng phí sai sót trong kinh doanh là thiếu thông tin, sai sót và khiếu nại của khách hàng. Nỗ lực đi kèm với loại chất thải này bao gồm việc kiểm tra các khuyết tật, tránh sai sót và sửa chữa các khuyết tật càng nhanh càng tốt. Chuẩn hóa mọi công việc và thực hiện phát hiện thường xuyên các bất thường là cách nên làm.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 6: XỬ LÝ QUÁ MỨC
Xử lý quá mức đề cập đến bất kỳ hành động nào của quá trình sản xuất mà không cần thiết. Về cơ bản, nó đề cập đến việc tăng thêm giá trị hơn những gì khách hàng yêu cầu.
Xử lý quá mức tạo ra sự dư thừa của các bộ phận, lao động và nguyên vật liệu tiêu thụ trong quá trình sản xuất. Thời gian, năng lượng và khí thải bị lãng phí khi chúng được sử dụng để sản xuất thứ gì đó không cần thiết trong một sản phẩm.
CÁC LOẠI LÃNG PHÍ TRONG LEAN 7: CHỜ ĐỢI
Chờ đợi đề cập đến thời gian lãng phí do sản xuất bị chậm lại hoặc tạm dừng ở một bước của chuỗi sản xuất trong khi bước trước đó đã hoàn thành. Bạn có thường xuyên mất thời gian chờ đợi câu trả lời từ một bộ phận khác trong tổ chức của mình, hoặc đợi giao hàng từ nhà cung cấp hoặc kỹ sư đến sửa máy không? Chúng ta có xu hướng dành một lượng lớn thời gian để chờ đợi những thứ trong công việc và cuộc sống. Đây là một sự lãng phí rõ ràng.
Điều này thường xảy ra khi dòng nguyên liệu kém, thời gian chu kỳ sản xuất quá dài và khoảng cách giữa các khu vực làm việc quá lớn. Lý thuyết Ràng buộc nói rằng mỗi giờ bị mất trong quy trình sản xuất là một giờ bị mất đối với sản lượng của nhà máy và không bao giờ có thể lấy lại được. Để giúp giảm thiểu loại chất thải này, sẽ rất hữu ích khi liên kết các quy trình với nhau để một hoạt động chuyển trực tiếp sang hoạt động tiếp theo mà không phải chờ đợi nhiều.
VÍ DỤ VỀ LÃNG PHÍ TRONG SẢN XUẤT
Giả sử một công ty tạo ra 100 sản phẩm cùng một lúc và quy trình sản xuất được thực hiện theo ba bước: A, B và C.
Người điều hành đầu tiên làm việc trên lô 100 sản phẩm và hoàn thành bước A. Sau đó sản phẩm được cho vào thùng. Việc cho 100 sản phẩm vào thùng là sự lãng phí chuyển động. Nó không tạo ra giá trị gia tăng.
Sau đó, họ ngồi đó trong vài giờ, hoặc có thể cho đến ngày hôm sau. Đó là sự lãng phí của sự chờ đợi. Nếu phải đợi lâu, ai đó có thể chuyển thùng và đặt thùng lên giá. Đó là sự lãng phí vận chuyển.
Khi đến lúc bắt đầu bước B, một người khác đi tìm cái thùng trên giá, nhưng rất khó tìm. Anh ấy dành thời gian đi bộ xung quanh và tìm kiếm, đó là lãng phí chuyển động. Có rất nhiều thùng sản phẩm khác đang chờ được bán nên phải mất một khoảng thời gian để tìm đúng. Đó là do sự lãng phí của quá trình sản xuất và tồn kho.
Cuối cùng, người vận hành tìm thấy thùng chứa 100 sản phẩm ban đầu và đưa đến trạm B để tiếp tục chế tạo. Tất nhiên, có quá trình vận chuyển lãng phí để đưa nó đến đó, và sau đó là chuyển động lãng phí bổ sung để xử lý lại tất cả 100 sản phẩm.
Người điều hành bắt đầu làm việc trên sản phẩm nhưng xác định được một vấn đề. Có một sai sót trong các vật liệu được sử dụng trong bước A và cũng có một số vấn đề về tay nghề. Đó là sự lãng phí của những khiếm khuyết.
Tại thời điểm này, người điều hành ngừng xử lý trên lô 100 sản phẩm. Anh ta có một quản lý và một kỹ sư. Họ thảo luận về những gì đã xảy ra và cách khắc phục nó. Trong khi đó, sản phẩm được đặt tại trạm B để chờ đợi – lãng phí hơn. Cuối cùng, có một cách để tiếp tục và làm lại tất cả 100 sản phẩm. Nhà điều hành sẽ làm việc để khắc phục sự cố. Việc sửa chữa lại các khiếm khuyết tốn nhiều thời gian và nó phải được thực hiện cho tất cả 100 sản phẩm. Đó là sự lãng phí của quá trình xử lý quá mức. Mặc dù có thể hoàn thành một sản phẩm trong 5 phút từ đầu đến cuối, nhưng lô 100 sản phẩm này sẽ mất hơn một tuần để hoàn thành.
—————————————————————————————————————————————————————-
Bài viết dưới đây đã trình bày khái niệm lãng phí theo triết lý của Lean. Để biết thêm thông tin chi tiết, Quý Khách Hàng vui lòng liên hệ với Chúng Tôi theo số Hotline: 0948.690.698 hoặc Emai: thuvientieuchuan.org@gmail.com
