Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 là tiêu chuẩn phổ biến để thiết lập hệ thống quản lý môi trường (EMS). Điều khoản 10 cải tiến trong ISO 14001:2015 là một trong những yêu cầu quan trọng nhất của tiêu chuẩn ISO 14001:2015. Hãy đọc bài viết dưới đây của Thư Viện Tiêu Chuẩn để biết thêm thông tin chi tiết về các yêu cầu của điều khoản này.
Mục lục
Điều khoản 10 Cải tiến trong ISO 14001:2015 là gì?
Điều khoản 10 cải tiến trong 9001:2015 thiết lập các yêu cầu cải tiến liên tục trong hệ thống quản lý môi trường (EMS). Mục đích chung của điều khoản này là đảm bảo rằng các tổ chức có những quy trình để xác định các cơ hội cải tiến, thực hiện các hành động khắc phục để giải quyết các điểm không phù hợp nhằm nâng cao hiệu suất môi trường.
Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 quy định Điều khoản 10 cụ thể như sau:
“10.1 Khái quát
Tổ chức phải xác định các cơ hội cải tiến (xem 9.1, 9.2 và 9.3) và thực hiện các hành động cần thiết để đạt được các kết quả dự kiến của hệ thống quản lý môi trường của mình.
10.2 Sự không phù hợp và hành động khắc phục
Khi xảy ra sự không phù hợp, tổ chức phải:
- ứng phó với sự không phù hợp và khi có thể:
- có hành động để kiểm soát và khắc phục;
- xử lý các hệ quả, bao gồm cả hành động để giảm nhẹ tác động xấu đến môi trường;
- đánh giá nhu cầu đối với hành động để loại bỏ các nguyên nhân dẫn đến sự không phù hợp, để không tái diễn hay xảy ra ở những nơi khác, bằng cách:
- xem xét sự không phù hợp;
- xác định các nguyên nhân của sự không phù hợp;
- xác định liệu sự không phù hợp tương tự có tồn tại, hoặc có khả năng xảy ra hay không;
- thực hiện bất kỳ hành động nào cần thiết;
- xem xét tính hiệu lực của bất kỳ hành động khắc phục nào đã thực hiện;
- thực hiện các thay đổi đối với hệ thống quản lý môi trường, nếu cần thiết
Các hành động khắc phục phải thích hợp với mức độ ảnh hưởng của các sự không phù hợp gặp phải, bao gồm cả (các) tác động môi trường.
Tổ chức phải lưu giữ các thông tin dạng văn bản để làm bằng chứng về:
- bản chất của sự không phù hợp và các hành động thực hiện sau đó;
- các kết quả của bất kỳ hành động khắc phục nào.
10.3 Cải tiến liên tục
Tổ chức phải cải tiến liên tục sự phù hợp, sự thỏa đáng và hiệu lực của hệ thống quản lý môi trường nhằm nâng cao kết quả hoạt động môi trường.”
Phân tích các yêu cầu của Điều khoản 10 ISO 14001:2015
Điều khoản 10.1 ISO 14001:2015: Khái quát
Điều khoản 10.1 ISO 14001:2015 yêu cầu các tổ chức xác định và nhận diện những cơ hội khi thực hiện các yêu cầu của điều khoản 9.1, 9.2 và 9.3 để cải thiện hệ thống quản lý môi trường. Tổ chức phải chủ động tìm kiếm các cơ hội để cải thiện quy trình, sản phẩm/dịch vụ cũng như yêu cầu của khách hàng trong tương lai. Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc cải tiến EMS của tổ chức có thể bao gồm:
- Cam kết của ban quản lý cấp cao đối với hệ thống quản lý môi trường
- Sự tham gia của tất cả nhân viên trong tổ chức
- Đào tạo các kỹ năng cần thiết cho nhân viên về hệ thống quản lý môi trường
- Thiết kế sản phẩm/quy trình giảm tác động tiêu cực đến môi trường
- Quản lý nhà cung cấp
- Đo lường
- Quản lý thông tin
- ..
Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến việc cải tiến EMS theo các yêu cầu của ISO 14001 như sau:
- Ý kiến và kết luận của các bên liên quan về hiệu suất môi trường cùng với các khiếu nại từ cộng đồng
- Áp lực từ đối thủ cạnh tranh
- Yêu cầu của thị trường
- Yêu cầu pháp lý về bảo vệ môi trường
- Khả năng nhận được hỗ trợ tài chính cho việc cải thiện EMS
- Yêu cầu pháp lý mới có hiệu lực
- Yêu cầu của đơn vị hành chính
- Yêu cầu của các tổ chức chứng nhận
- ..
Điều khoản 10.2 ISO 14001:2015: Sự không phù hợp và hành động khắc phục
Trong Hệ thống quản lý môi trường, sự không phù hợp là trường hợp mà các hoạt động, sản phẩm hoặc quy trình của tổ chức không tuân thủ các tiêu chuẩn, chính sách cũng như những yêu cầu pháp lý về quản lý môi trường đã thiết lập.
Điều khoản 10.2 ISO 14001:2015 yêu cầu tổ chức phải thực hiện các biện pháp khắc phục để giải quyết vấn đề trước mắt và ngăn chặn vấn đề trở nên tồi tệ hơn.
Sau đó, tổ chức cần tiến hành phân tích nguyên nhân gốc rễ của vấn đề để hiểu lý do tại sao nó xảy ra bằng việc sử dụng các kỹ thuật như “5 Whys” hoặc sơ đồ Fishbone (Ishikawa) để đào sâu vào các nguyên nhân cơ bản. Điều này giúp đ tìm hiểu nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân gốc rễ của toàn hệ thống.
Sau khi xác định được nguyên nhân gốc rễ của sự không phù hợp, tổ chức cần đánh giá xem liệu sự không phù hợp tương tự có tồn tại ở các bộ phận, quy trình khác trong tổ chức hay có khả năng xảy ra hay không. Thông qua việc xem xét dữ liệu lịch sử, tiến hành đánh giá rủi ro và đánh giá các quy trình gây ảnh hưởng đến hệ thống quản lý môi trường. Cách tiếp cận chủ động này giúp ngăn ngừa các vấn đề tương tự tái diễn bằng cách giải quyết chúng trước khi chúng trở thành vấn đề không phù hợp trong tổ chức.
Tiếp đến, tổ chức phải thực hiện mọi hành động cần thiết để giải quyết và khắc phục sự không phù hợp một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc này chứng minh rằng tổ chức có khả năng phản hồi nhanh chóng với các vấn đề ảnh hưởng đến môi trường cũng như giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn về môi trường.
Điều khoản 10.2 trong ISO 14001 cũng yêu cầu tổ chức phải xem xét lại hiệu quả của bất kỳ hành động khắc phục nào được thực hiện. Tổ chức có thể xem xét lại hiệu quả của hành động khắc phục bằng cách thiết lập các tiêu chí rõ ràng, tiến hành đánh giá và nhận phản hồi từ khách hàng. Nếu các hành động khắc phục được đánh giá là không hiệu quả thì tổ chức phải tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ và thực hiện những hành động khác mạnh mẽ hơn. Trong quá trình lập kế hoạch, tổ chức cũng nên cập nhật các rủi ro và cơ hội thường xuyên để nâng cao khả năng ứng phó với thách thức cũng như tận dụng cơ hội một cách triệt để.
Theo yêu cầu của điều khoản này, tổ chức có thể thực hiện những thay đổi cần thiết đối với EMS sau khi sự không phù hợp xảy ra. Việc thay đổi sẽ giúp tổ chức/doanh nghiệp củng cố quy trình quản lý môi trường, nâng cao hiệu suất môi trường và chứng minh cam kết cải tiến liên tục. Điều này giúp tổ chức tuân thủ các yêu cầu tiêu chuẩn cũng như các quy định của pháp luật về môi trường một cách lâu dài.
Điều khoản 10.2 ISO 14001:2015 yêu cầu tổ chức phải lưu giữ thông tin dạng văn bản làm bằng chứng về bản chất của sự không phù hợp và bất kỳ hành động tiếp theo nào được thực hiện và kết quả của bất kỳ hành động khắc phục.
Các tài liệu và hồ sơ cần được lưu giữ có thể bao gồm:
- Báo cáo về sự không phù hợp: Báo cáo này bao gồm: Nguyên nhân, địa điểm, thời gian và người xác định sự không phù hợp.
- Kế hoạch hành động khắc phục: Kế hoạch nêu rõ các hành động cần thực hiện để giải quyết sự không phù hợp, bao gồm trách nhiệm, thời hạn và nguồn lực cần thiết.
- Hồ sơ hành động khắc phục: Hồ sơ cần bao gồm thông tin về những hành động đã thực hiện, ai chịu trách nhiệm, khi nào hoàn thành và bất kỳ bằng chứng hoặc tài liệu hỗ trợ nào.
- Tài liệu liên quan đến kết quả của việc phân tích nguyên nhân gốc rễ: Trong đó nêu rõ lý do dẫn tới sự không phù hợp là gì, có một lý do hay nhiều lý do, đâu là lý do chính, bằng chứng là gì.
- …
Những tài liệu và hồ sơ này cung cấp bằng chứng về cam kết của tổ chức trong việc giải quyết những tình huống không phù hợp, liên tục cải tiến quy trình và đảm bảo tính hiệu quả của hệ thống quản lý môi trường theo Điều khoản 10 ISO 9001:2015. Điều quan trọng là các tổ chức phải thiết lập các quy trình rõ ràng để tạo, duy trì và lưu giữ các tài liệu và hồ sơ này.
Điều khoản 10.3 ISO 14001:2015: Cải tiến liên tục
Điều khoản 10.3 ISO 14001:2015 yêu cầu tổ chức phải liên tục cải thiện tính phù hợp, đầy đủ và hiệu quả của hệ thống quản lý môi trường để nâng cao hiệu suất môi trường.
Tổ chức có thể xem xét, cập nhập chính sách và mục tiêu môi trường của tổ chức cũng như cập nhập những thay đổi về luật và quy định về môi trường có thể tác động đến tổ chức. Điều này nhằm đảm bảo tổ chức đáp ứng tốt các yêu cầu tiêu chuẩn và các quy định của pháp luật.
Ngoài ra, tổ chức nên thiết lập một hệ thống mạnh mẽ để giám sát và đo lường các chỉ số hiệu suất môi trường chính để đảm bảo dữ liệu được chính xác và đáng tin cậy.
Tầm quan trọng của Điều khoản 10 trong ISO 14001:2015
- Nâng cao hiệu suất môi trường: Bằng cách liên tục tìm kiếm và thực hiện các biện pháp cải tiến, doanh nghiệp có thể giảm thiểu đáng kể lượng chất thải, năng lượng tiêu thụ và các tác động tiêu cực khác lên môi trường. Bên cạnh đó, áp dụng điều khoản 10 cải tiến trong ISO 14001:2015 cũng giúp tổ chức tối ưu hóa các quá trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên.
- Đáp ứng các yêu cầu pháp lý và xã hội: Áp dụng điều khoản 10 cải tiến ISO 14001:2015 giúp doanh nghiệp luôn cập nhật và tuân thủ các quy định pháp luật về môi trường ngày càng chặt chẽ cũng như thể hiện cam kết cải thiện môi trường trong mắt công chúng và các bên liên quan.
- Tăng tính cạnh tranh: Hiện nay, khách hàng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm/dịch vụ thân thiện với môi trường. Chính vì vậy việc thực hiện cải tiến sản phẩm/dịch vụ thân thiện với môi trường hơn giúp doanh nghiệp thu hút các nhà đầu tư và giữ chân khách hàng.
- Giảm rủi ro: Việc áp dụng điều khoản 10 của tiêu chuẩn ISO 14001 giúp doanh nghiệp xác định và khắc phục những điểm yếu trong hệ thống quản lý môi trường của mình. Từ đó, doanh nghiệp có thể giảm thiểu nguy cơ xảy ra các sự cố môi trường, tránh được những tổn thất về kinh tế và uy tín. Ngoài ra, cải tiến còn giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp và những thay đổi của môi trường kinh doanh.
———————————————————————————————————————————————-
Mong rằng những thông tin mà Thư Viện Tiêu Chuẩn chia sẻ trên đây đã giúp doanh nghiệp hiểu các yêu cầu của Điều khoản 10.2 ISO 14001:2015 về Cải tiến. Nếu doanh nghiệp đang có bất kỳ thắc mắc nào liên quan tới Điều khoản 10 cải tiến trong ISO 14001:2015, vui lòng liên hệ với Thư Viện Tiêu Chuẩn theo số Hotline: 0948.690.698 hoặc Email: thuvientieuchuan.org@gmail.com để được giải đáp.
