Việc tuân thủ EUDR đã trở thành ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu, đặc biệt sau khi EU chính thức gia hạn thời hạn tuân thủ EUDR thêm 12 tháng vào tháng 12/2024. Quyết định này mang đến cơ hội quý giá cho các doanh nghiệp hoàn thiện hệ thống tuân thủ, đồng thời cũng tạo ra áp lực về việc sử dụng hiệu quả khoảng thời gian được gia hạn. Việc nắm vững hướng dẫn tuân thủ EUDR chi tiết và lên kế hoạch triển khai phù hợp với thời hạn mới sẽ quyết định khả năng duy trì và phát triển hoạt động kinh doanh tại một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới trong thời đại kinh tế xanh.
Mục lục
Tổng quan về yêu cầu tuân thủ EUDR
Tuân thủ EUDR đòi hỏi các doanh nghiệp phải chứng minh rằng sản phẩm của họ không có nguồn gốc từ việc phá rừng hoặc suy thoái rừng sau ngày 31 tháng 12 năm 2020. Điều này không chỉ áp dụng cho bảy nhóm hàng hóa chính bao gồm dầu cọ, đậu tương, gỗ, cà phê, ca cao, cao su và gia súc, mà còn mở rộng đến tất cả các sản phẩm chế biến và sản phẩm có chứa các nguyên liệu này.
Bản chất của việc tuân thủ EUDR nằm ở việc thiết lập hệ thống Due Diligence toàn diện, cho phép doanh nghiệp có thể truy xuất ngược từng sản phẩm đến chính xác khu vực sản xuất nguyên liệu thô. Quá trình này đòi hỏi việc thu thập và xác minh thông tin về tọa độ địa lý chính xác, thời gian sản xuất, và toàn bộ chuỗi cung ứng từ nguồn gốc đến sản phẩm cuối cùng.
Điều đặc biệt quan trọng trong yêu cầu tuân thủ EUDR là tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Doanh nghiệp không chỉ cần thu thập thông tin mà còn phải có khả năng chứng minh tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin đó thông qua các phương pháp xác minh độc lập. Điều này bao gồm việc sử dụng công nghệ giám sát vệ tinh, thực hiện kiểm tra thực địa, và thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt.
Yêu cầu tuân thủ cũng mở rộng đến việc đánh giá và quản lý rủi ro trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp phải thực hiện đánh giá rủi ro dựa trên các tiêu chí khách quan và thực hiện các biện pháp giảm thiểu phù hợp với mức độ rủi ro được xác định. Quá trình này phải được tài liệu hóa chi tiết và cập nhật định kỳ để phản ánh những thay đổi trong chuỗi cung ứng và môi trường kinh doanh.
Thời hạn tuân thủ EUDR mới nhất
Thời hạn tuân thủ EUDR đã được điều chỉnh đáng kể sau quyết định gia hạn của EU vào tháng 12/2024. Theo lịch trình mới, các doanh nghiệp vừa và lớn sẽ phải tuân thủ đầy đủ EUDR từ ngày 30 tháng 12 năm 2025, trong khi các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ được gia hạn thêm 6 tháng nữa, với thời hạn cuối cùng là ngày 30 tháng 6 năm 2026.
Quyết định gia hạn này phản ánh sự thừa nhận của EU về độ phức tạp và thách thức trong việc triển khai hệ thống tuân thủ EUDR, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng phức tạp hoặc hoạt động tại các khu vực có hạ tầng thông tin hạn chế. Tuy nhiên, việc gia hạn không có nghĩa là giảm bớt mức độ nghiêm ngặt của yêu cầu tuân thủ, mà chỉ tạo ra thêm thời gian để các doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hơn.
Ý nghĩa của thời hạn tuân thủ EUDR mới đối với các doanh nghiệp là cơ hội để hoàn thiện hệ thống một cách kỹ lưỡng thay vì vội vàng triển khai những giải pháp chưa hoàn chỉnh. Điều này đặc biệt quan trọng vì một khi EUDR có hiệu lực, bất kỳ vi phạm nào cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về tài chính và uy tín.
Việc phân biệt thời hạn tuân thủ EUDR theo quy mô doanh nghiệp phản ánh sự hiểu biết của EU về những thách thức khác nhau mà các loại doanh nghiệp phải đối mặt. Các doanh nghiệp lớn thường có nhiều nguồn lực hơn để đầu tư vào hệ thống tuân thủ, nhưng cũng có chuỗi cung ứng phức tạp hơn, đòi hỏi thời gian dài hơn để lập bản đồ và kiểm soát.
Đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, thời gian gia hạn thêm 6 tháng không chỉ là cơ hội để chuẩn bị mà còn là thời gian để học hỏi từ kinh nghiệm của các doanh nghiệp lớn đã triển khai trước đó. Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ cũng cần lưu ý rằng việc trì hoãn có thể khiến họ bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua tiếp cận thị trường EU.
Tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo EUDR dựa trên các quy định của EU về định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm số lượng nhân viên, doanh thu hàng năm, và tổng tài sản. Việc hiểu rõ vị trí của doanh nghiệp mình trong hệ thống phân loại này là điều cần thiết để xác định thời hạn tuân thủ chính xác và lập kế hoạch triển khai phù hợp.
Hướng dẫn tuân thủ EUDR từng bước
Hướng dẫn tuân thủ EUDR cần được thực hiện theo một cách tiếp cận có hệ thống và được chia thành các giai đoạn rõ ràng để đảm bảo tính hiệu quả và đầy đủ.
Bước 1: Đánh giá hiện trạng
Giai đoạn đầu tiên là đánh giá tình trạng hiện tại, trong đó doanh nghiệp cần xem xét toàn bộ danh mục sản phẩm của mình để xác định những sản phẩm nào thuộc phạm vi điều chỉnh của EUDR và mức độ rủi ro liên quan đến từng sản phẩm.
Bước 2: Lập bản đồ chuỗi cung ứng
Việc lập bản đồ chuỗi cung ứng là bước tiếp theo trong hướng dẫn tuân thủ EUDR, đòi hỏi việc xác định và tài liệu hóa tất cả các bên tham gia từ nguồn gốc nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng. Quá trình này cần được thực hiện với độ chi tiết cao, bao gồm thông tin về tên, địa chỉ, vai trò, và mối quan hệ của từng bên trong chuỗi. Đặc biệt quan trọng là việc thu thập thông tin về tọa độ địa lý chính xác của các khu vực sản xuất nguyên liệu thô.
Bước 3: Thu thập thông tin
Giai đoạn thu thập và xác minh dữ liệu địa lý đòi hỏi sự chính xác cao và sử dụng các công nghệ tiên tiến. Doanh nghiệp cần thu thập thông tin về kinh độ, vĩ độ của từng khu vực sản xuất với độ chính xác tối thiểu theo yêu cầu của EUDR. Thông tin này phải được xác minh thông qua nhiều phương pháp độc lập như hình ảnh vệ tinh, khảo sát thực địa, hoặc dữ liệu từ các cơ quan chính thức.
Bước 4: Thiết lập hệ thống thẩm định (Due Diligence)
Thiết lập hệ thống thẩm định (Due Diligence) là trọng tâm của hướng dẫn tuân thủ EUDR, đòi hỏi việc xây dựng quy trình có hệ thống để thu thập, xác minh, và quản lý thông tin về nguồn gốc sản phẩm. Hệ thống này phải có khả năng theo dõi từng sản phẩm từ nguồn gốc đến điểm tiêu thụ cuối cùng, đồng thời đảm bảo tính toàn vẹn và an toàn của dữ liệu.
Quy trình thẩm định cần bao gồm các hoạt động cụ thể như thu thập thông tin từ nhà cung cấp, xác minh thông tin thông qua các phương pháp độc lập, đánh giá rủi ro dựa trên tiêu chí khách quan, và thực hiện các biện pháp giảm thiểu phù hợp. Mỗi bước cần được tài liệu hóa chi tiết và có các điểm kiểm soát chất lượng để đảm bảo tính chính xác.
Hệ thống Due Diligence cũng cần có khả năng cập nhật và thích ứng với những thay đổi trong chuỗi cung ứng hoặc môi trường kinh doanh. Điều này đòi hỏi việc thiết lập cơ chế giám sát liên tục và cảnh báo sớm để phát hiện kịp thời các vấn đề tiềm tàng. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để vận hành hệ thống này hiệu quả cũng là một phần quan trọng của quá trình tuân thủ.
Bước 5: Đánh giá và quản lý rủi ro
Đánh giá rủi ro là một thành phần không thể thiếu trong hướng dẫn tuân thủ EUDR, đòi hỏi việc phân tích có hệ thống các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tính tuân thủ của sản phẩm. Quá trình này bao gồm việc đánh giá rủi ro theo quốc gia và khu vực dựa trên hệ thống phân loại của EU, cũng như đánh giá rủi ro cụ thể của từng nhà cung cấp và khu vực sản xuất.
Phương pháp đánh giá rủi ro cần dựa trên các tiêu chí khách quan và có thể đo lường được, bao gồm tình trạng rừng tại khu vực sản xuất, lịch sử thay đổi sử dụng đất, hiệu quả của hệ thống quản lý rừng địa phương, và lịch sử tuân thủ của các nhà cung cấp. Việc sử dụng dữ liệu từ nhiều nguồn đáng tin cậy và áp dụng các phương pháp phân tích tiên tiến có thể giúp nâng cao độ chính xác của đánh giá.
Quản lý rủi ro đòi hỏi việc xây dựng và triển khai các biện pháp giảm thiểu phù hợp với mức độ rủi ro được xác định. Đối với rủi ro thấp, các biện pháp có thể bao gồm giám sát định kỳ và yêu cầu báo cáo thường xuyên. Với rủi ro cao, cần áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn như yêu cầu chứng nhận bổ sung, tăng cường kiểm tra, hoặc thay đổi nhà cung cấp.
Thành công trong việc tuân thủ EUDR đòi hỏi sự kết hợp giữa cam kết từ ban lãnh đạo, đầu tư vào công nghệ phù hợp, xây dựng năng lực nội bộ, và thiết lập mối quan hệ bền chặt với các đối tác trong chuỗi cung ứng. Hãy bắt đầu hành trình tuân thủ EUDR ngay hôm nay để không chỉ bảo vệ khả năng tiếp cận thị trường EU mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong thời đại kinh tế xanh.
 |
 |
 |
Liên hệ chuyên gia của Thư Viện Tiêu Chuẩn theo số Hotline: 0948.690.698 hoặc Email: thuvientieuchuan.org@gmail.com nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ tuân thủ EUDR!
