Xây dựng mục tiêu môi trường là yêu cầu cốt lõi của Hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001:2015.
Mục lục
MỤC TIÊU MÔI TRƯỜNG LÀ GÌ?
Mục tiêu môi trường là kết quả hướng tới, mong muốn đạt được trong tương lai của một tổ chức nào đó về khía cạnh môi trường. Mục tiêu môi trường thường gắn liền với các kế hoạch, dự án,…và được triển khai theo từng giai đoạn, có sự đánh giá và kiểm soát thường xuyên.
Mục tiêu môi trường được thiết lập bằng một hoặc một số chỉ tiêu môi trường. Chỉ tiêu môi trường ở đây là những yêu cầu cụ thể và khả thi về kết quả thực hiện các hoạt động quản lý môi trường.
TẠI SAO PHẢI XÂY DỰNG MỤC TIÊU MÔI TRƯỜNG?
Xây dựng mục tiêu môi trường của công ty giúp tổ chức:
- Cụ thể hóa các chính sách môi trường
- Tiến hành thực hiện và đo lường, đánh giá đúng hướng
- Giúp kế hoạch môi trường cùng các quy trình trong Hệ thống quản lý môi trường được thiết lập và vận hành đúng trọng tâm
- Tập trung vào giải quyết và cải thiện các khía cạnh về môi trường một cách hiệu quả
- Cung cấp dữ liệu giúp doanh nghiệp theo dõi, đánh giá hiệu quả và sự cải tiến của EMS theo từng giai đoạn.
- Là một trong những bằng chứng về Hệ thống quản lý môi trường để cung cấp cho các bên liên quan
YÊU CẦU VỀ MỤC TIÊU MÔI TRƯỜNG TRONG ISO 14001:2015
- Tuân thủ các nguyên tắc khi thiết lập mục tiêu môi trường
Một số nguyên tắc chính cần tuân thủ khi thiết lập mục tiêu môi trường bao gồm:
- Chia mục tiêu môi trường thành 2 cấp độ là mục tiêu chung cho toàn tổ chức (cấp chiến lược) và mục tiêu riêng áp dụng trong từng bộ phận, phòng ban chức năng cụ thể thuộc phạm vi của Hệ thống quản lý môi trường (cấp phương án)
- Mục tiêu môi trường cần căn cứ vào các khía cạnh môi trường có liên quan và phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Khi xác định mục tiêu môi trường phải xem xét các nghĩa vụ phải tuân thủ về mặt pháp luật có liên quan tới hoạt động quản lý môi trường.
- Cần cân nhắc tới các rủi ro cùng cơ hội có ảnh hưởng tới Hệ thống quản lý môi trường của tổ chức
- Mục tiêu cũng cần phải phù hợp với bối cảnh của tổ chức và phù hợp với các điều kiện về môi trường tại nơi tổ chức hoạt động
- Mục tiêu môi trường phải thống nhất với Chính sách môi trường
Chính sách môi trường chính là tài liệu cao nhất giữ vai trò định hướng cho mọi quyết định và hành động có liên quan tới Hệ thống quản lý môi trường, vì vậy mục tiêu môi trường phải nhất quán với Chính sách môi trường.
Cụ thể, tất cả các nội dung trong chính sách môi trường phải gắn liền với một hoặc một vài mục tiêu môi trường tương ứng. Sau đó, cần kiểm tra xem những mục tiêu được thiết lập có phù hợp với chính sách ban đầu hay không. Tránh trường hợp kết quả của mục tiêu môi trường không đáp ứng hoặc xung đột với chính sách môi trường.
→ Xem thêm Chính sách quản lý môi trường
- Mục tiêu môi trường phải đo lường được
Tổ chức cần xác định tiêu chí đánh giá, cơ chế đo lường mục tiêu thông qua các chỉ số cụ thể. Các chỉ số này sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá được mức độ hoàn thành mục tiêu môi trường của mình.
- Theo dõi sát mục tiêu môi trường
Việc theo dõi mục tiêu môi trường cần được thiết lập một cách khoa học, rõ ràng và phải được lưu lại thành văn bản. Cụ thể, tổ chức cần:
- Chỉ định cá nhân/bộ phận chịu trách nhiệm thực hiện hoạt động theo dõi giám sát Hệ thống quản lý môi trường
- Xác định tần suất thực hiện, phương pháp theo dõi, các chỉ tiêu, tiêu chuẩn được sử dụng phục vụ theo dõi, kiểm soát…
- Thu thập và thống kê lại các dữ liệu liên quan tới mục tiêu môi trường
- Tiến hành kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện bằng định tính và định lượng
- Phân tích, đánh giá để đưa ra kết luận về mục tiêu môi trường
- Mục tiêu môi trường phải được phổ biến rộng rãi
Việc phổ biến chính xác, cụ thể, kịp thời mục tiêu môi trường cho đúng đối tượng ảnh hưởng tới tính hiệu lực và thành công của Hệ thống quản lý môi trường. Mọi cá nhân, phòng ban, bộ phận, đơn vị thuộc phạm vi của Hệ thống quản lý môi trường phải nắm bắt được các mục tiêu môi trường và công việc cần làm để đạt được mục tiêu đó. Điều này được đảm bảo thông qua Quy trình trao đổi thông tin.
Trao đổi thông tin về mục tiêu môi trường phải đảm bảo tính hai chiều. Tức là khi có sự thay đổi về mục tiêu môi trường, doanh nghiệp cần đảm bảo mọi đối tượng liên quan đều nhận được thông tin về sự thay đổi này. Ngược lại, trong quá trình thực hiện các mục tiêu môi trường, nếu có bất cứ khúc mắc, khó khăn hay góp ý gì thì các thành viên cũng cần phải phản hồi lại với người quản lý, lãnh đạo để có hướng điều chỉnh cho phù hợp.
→ Xem thêm Trao đổi thông tin nội bộ và trao đổi thông tin với bên ngoài theo ISO 14001
- Điều chỉnh, cập nhật mục tiêu môi trường khi cần thiết
Mặc dù tiêu chuẩn ISO 14001:2015 không yêu cầu cụ thể về tần suất cập nhật mục tiêu môi trường nhưng đây là hoạt động cần thiết để đảm bảo mục tiêu phù hợp với tình hình thực tế của tổ chức. Dưới đây là một số yếu tố tổ chức nên xem xét khi điều chỉnh, cập nhập các mục tiêu môi trường:
- Bối cảnh bên trong và bên ngoài tổ chức
- Yêu cầu, mong đợi của khách hàng, đối tác và các bên quan tâm
- Chính sách môi trường của tổ chức
- Sự cập nhập mới về công nghệ
- Sự thay đổi về quy trình, dây chuyền sản xuất sản phẩm
- Lũy kế mục tiêu vượt lên so với mục tiêu ban đầu
- Sự thay đổi về chiến lược của doanh nghiệp
- Các rủi ro hoặc cơ hội mới xuất hiện
- Các khía cạnh môi trường mới được cộng đồng, xã hội quan tâm
- Duy trì mục tiêu môi trường theo thông tin dạng văn bản
Cùng với các chính sách môi trường, mục tiêu môi trường cũng cần phải được lập thành văn bản, theo dõi, kiểm soát và cập nhập khi cần thiết. Một số nội dung quan trọng cần phải ghi lại thành tài liệu, hồ sơ liên quan tới mục tiêu môi trường bao gồm:
- Các mục tiêu môi trường
- Bằng chứng chứng minh việc trao đổi mục tiêu môi trường mà tổ chức đã thực hiện
- Kế hoạch cùng các quy trình để đạt được mục tiêu môi trường
- Kế hoạch theo dõi, đánh giá việc thực hiện mục tiêu môi trường
- Kết quả đánh giá kết quả mục tiêu môi trường.
QUY TRÌNH XÂY DỰNG MỤC TIÊU MÔI TRƯỜNG
- Bước 1: Xác định các yêu cầu pháp lý hoặc các yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ (Có thể lấy đó làm mục tiêu môi trường khởi đầu)
- Bước 2: Đối với các vấn đề không yêu cầu có sẵn cần thiết lập một hệ thống ghi chép để thu thập dữ liệu về các khía cạnh môi trường hiện có.
- Bước 3: Phân tích các dữ liệu thu thập được
- Bước 4: Đối chiếu kết quả phân tích dữ liệu với tình hình hiện tại, đặt ra các mục tiêu môi trường mà tổ chức muốn đạt được trong từng giai đoạn
- Bước 5: Xác định nguồn lực hiện có bao gồm tài chính, công nghệ và các yêu cầu khác cần thiết để đạt được các mục tiêu môi trường đã thiết lập
- Bước 6: Cải tiến các mục tiêu và chỉ tiêu để có thể đạt được và có thể mang lại lợi ích thực sự cho tổ chức
- Bước 7: Lập văn bản mục tiêu và chỉ tiêu môi trường.
VÍ DỤ VỀ VIỆC XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU VÀ CHỈ TIÊU MÔI TRƯỜNG
| Vấn đề môi trường | Cam kết trong chính sách môi trường | Mục tiêu môi trường | Chỉ tiêu môi trường |
| Phát thải chất thải vượt mức dự tính | Giảm chất thải | Giảm thiểu chất thải từ các địa điểm sản xuất
Giảm khối lượng vật liệu dùng để đóng gói sản phẩm |
Giảm khối lượng của chất thải trung bình hàng ngày xuống bãi chôn lấp bằng 20 tấn (năm 1/năm 2)
Giảm khối lượng giấy được sử dụng trong bao bì đóng gói cho mỗi đơn vị sản phẩm “A” 10% (năm 1/năm 2) |
| Không kiểm soát việc sử dụng các nguồn tài nguyên | Giảm tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên | Giảm tiêu thụ năng lượng trong các hoạt động | Giảm tiêu thụ năng lượng trên đơn vị sản phẩm của sản xuất 10% (năm1/ năm2)
Giảm tiêu thụ năng lượng 15% (năm 4 so với năm 2) |
| Không kiểm soát rủi ro và tràn đổ dầu | Hạn chế gây ô nhiễm môi trường | Giảm khả năng xảy ra sự cố tràn đổ dầu ra môi trường | Giảm khả năng tràn đổ dầu nghiêm trọng dưới 0, 2% trong năm tới |
| Trang thiết bị lạc hậu | Trang thiết bị phù hợp với công nghệ giảm thiểu ô nhiễm | Đầu tư vào công nghệ tốt nhất trong khả năng để giảm ô nhiễm | Đầu tư 5% doanh thu vào cải tiến môi trường cho 3 năm tới (từ năm 1 tới năm 3) |
| Thiếu nhận thức về vấn đề môi trường | Đào tạo và huấn luyện về môi trường cho nhân sự | Nâng cao nhận thức môi trường cho nhân sự | Lập kế hoạch đào tạo và thực hiện đào tạo hàng tháng cho nhân viên theo tháng/năm |
| Mối quan hệ với các bên liên quan lỏng lẻo | Cải thiện quan hệ với các bên liên quan | Cải tiến hiệu quả giải quyết khiếu nại về môi trường
Tham gia vào các chương trình môi trường cộng đồng |
Giảm 25% số khiếu nại trong năm nay
Tổ chức hai chiến dịch môi trường trong năm tới |
→ Xem thêm Tư vấn ISO 14001
—————————————————————————————————————————————-
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn khi xây dựng mục tiêu môi trường theo yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001:2015 hoặc có nhu cầu chứng nhận ISO 14001, vui lòng liên hệ với Chúng Tôi theo số hotline: 0948.690.698 để được tư vấn một cách cụ thể.
