Một thách thức đặt ra cho ngành đường sắt chính là việc thiếu đi sự đồng nhất trong tiêu chuẩn kỹ thuật của các tuyến đường sắt đã đặt ra được những thách thức khá lớn trong quá trình xây dựng và vận hành bảo dưỡng gây ra một lãng phí lớn về nguồn nhân lực và ngân sách quốc gia.
>>> Đánh giá chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng theo phương thức nào?
Theo như Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Kỹ thuật và xây dựng Searefico TS Phan Hữu Duy Quốc ông cũng là thành viên Tổ chuyên gia tư vấn đường sắt đô thị TP.HCM, thì việc sử dụng các công nghệ khác nhau cho các tuyến đường sắt đô thị đã gây ra sự lãng phí về nguồn lực và không tận dụng được thiết bị và sản phẩm kỹ thuật một cách hiệu quả.
Ông Quốc có nhấn mạnh với sự thống nhất trong cách vận hành cũng như khai thác có thể gây ra sự khó khăn cho các công tác thẩm tra và thẩm định đồng thời tạo ra được sự cạnh tranh một cách không lành mạnh và thiên vị cho các công ty ở Quốc gia có đề ra được tiêu chuẩn.
Trường hợp máy đào hầm công nghệ của Nhật Bản trị giá 5 triệu USD của dự án tuyến metro số 1 tại TP. HCM nhưng không thể dùng cho các tuyến metro khác do công nghệ khác nhau: “Bốn đường hầm khác nhau có 4 đường kính khác nhau, mặc dù có thống nhất về chiều dài vỏ hầm nhưng đường kính trong và đường kính ngoài khác nhau. Dự án do Nhật tài trợ dùng tiêu chuẩn của Nhật, do Trung Quốc tài trợ dùng tiêu chuẩn Trung Quốc. Điều này dẫn đến sự bất cập là ngoài việc thiết kế thi công, sau này có ảnh hưởng đến vận hành, duy tu, bảo quản hoặc kết nối giữa các tuyến với nhau”, ông Quốc cho biết.
Trên cơ sở thực tế này, TS Phan Hữu Duy Quốc đề xuất phát triển một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất cho việc phát triển hệ thống đường sắt đô thị của Việt Nam. Tuy nhiên, ông cũng nhận thức rằng việc phát triển hệ thống tiêu chuẩn cần rất nhiều thời gian và chi phí. Do đó, ông đề xuất tạm áp dụng các hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật sẵn có, với điều kiện đặc thù mang tính địa phương, như tiêu chuẩn của châu Âu là một tiêu chuẩn mà nhiều quốc gia đang áp dụng trong khi chờ đợi một hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn thống nhất do chính Việt Nam xây dựng.
Cũng chỉ ra thực trạng các tuyến đường sắt đô thị hiện nay đang áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật rất khác nhau, TS Nguyễn Thị Hoài An, Khoa Kinh tế vận tải đường sắt, Trường Đại học Giao thông vận tải nhấn mạnh về tính cần thiết của việc xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất cho các tuyến đường sắt đô thị sắp xây dựng tại Việt Nam. Bà An cho rằng điều này sẽ giúp đảm bảo tính đồng bộ, giảm lãng phí và tăng hiệu quả trong quản lý và vận hành.
Trong bối cảnh này, nhiều chuyên gia nhấn mạnh việc phát triển một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất cho đường sắt đô thị là cần thiết. Điều này có thể giúp giảm lãng phí, tăng tính đồng bộ và hiệu quả trong quản lý và vận hành các tuyến đường sắt đô thị tại Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Đỗ Việt Hải, Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, cũng lưu ý rằng việc xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn mới cần phải dựa trên quy chuẩn kỹ thuật của nước ngoài và cần phải tuân thủ quy chuẩn Việt Nam. Ông cũng đề xuất phân cấp mức độ quan trọng và ưu tiên để xây dựng tiêu chuẩn, đồng thời đưa ra lộ trình xây dựng các tiêu chuẩn.
TS Phan Lê Bình, Giảng viên trường Đại học Việt Nam, cho rằng cần phải phân biệt rõ giữa “Tiêu chuẩn” và “Quy chuẩn”. Quy chuẩn sẽ có những quy định về tải trọng, môi trường, các điều kiện tự nhiên của Việt Nam mà bất kỳ dự án nào cũng phải tuân thủ. Trong khi đó, tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ được lựa chọn áp dụng, kể cả tiêu chuẩn nước ngoài, nhưng điều kiện đầu vào phải tuân thủ quy chuẩn Việt Nam.
Theo các ý kiến của các chuyên gia cũng có đưa ra những nhất trí về việc các bộ tiêu chuẩn hóa hệ thống đường sắt này cần phải được tiến hành một cách đồng bộ. Đây là điều đòi hỏi một sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan trong cả nước và trên quốc tế.
Hiện nay, theo quy hoạch, Việt Nam có kế hoạch xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị với gần 600 km vào năm 2035. Để đạt được mục tiêu này một cách hiệu quả, việc tiêu chuẩn hóa hệ thống đường sắt đô thị là không thể thiếu.
Theo: VietQ.vn
