Việc kiểm kê khí nhà kính có tầm quan trọng giúp cho doanh nghiệp và tổ chức quản lý và tự đánh giá sự biến đổi của môi trường đến bầu khí quyển. Không chỉ tại Việt Nam mà hiện nay có quốc gia cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính. Trong bài viết này chúng tôi xin chia sẻ cho bạn về khái niệm kiểm kê khí nhà kính và quy trình kiểm kê khí nhà kính cho tổ chức.
Mục lục
KHÍ NHÀ KÍNH LÀ GÌ ?
Theo các nhà khoa học thì Khí nhà kính (KNK) chính là tập hợp của các loại khí tự nhiên và nhân tạo được tạo ra có khả năng gây ra hiệu ứng khí nhà kính trên Trái Đất. Với các loại khí này thường bao gồm: cacbon đioxit (CO2), metan (CH4), dinitơ oxit (N2O), các hợp chất Hydro florua cacbon (HFCs), các hợp chất perflorua cacbon (PFCs), và sunfua hexaflorua (SF6).
Các loại khí này có khi được thải ra môi trường và bay lơ lửng trên bầu khí quyển và có khả năng hấp thụ và tỏa lại nhiệt độ giữ lại nhiệt năng từ ánh sáng mặt trời và gây ra sự gia tăng của hiệu ứng khí nhà kính.
Hiệu ứng khí nhà kính được định nghĩa chính là hiện tượng các loại khí nhà kính tạo ra một lớp chắn bức xạ trong khí quyển và giữ nhiệt độ và dần dần làm tăng nhiệt độ bền mặt Trái Đất.
Chính vì thế mà để đảm bảo việc kiểm soát được lượng khí nhà kính này đòi hỏi các nỗ lực của cả các doanh nghiệp và chính phủ giúp kiểm soát và giảm thiểu khí nhà kính trong tương lai.
KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH LÀ GÌ?
Kiểm kê khí nhà kính chính là hoạt động thu thập thông tin về các nguồn phát thải khí nhà kính, tính toán lượng khí thải phát khí nhà kính và hấp thụ khí nhà kính trong một phạm vi xác định trong năm cụ thể theo phương pháp cũng như quy trình do các cơ quan có thẩm quyền được ban hành.
Quy định về kiểm kê khí nhà kính:
Việc kiểm kê khí nhà kính được quy định trong Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về “Quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn” được Chính phủ ban hành ngày 07 tháng 01 năm 2022 quy định. Cụ thể như sau: “Kiểm kê khí nhà kính (KNK) là hoạt động thu thập thông tin, số liệu về các nguồn phát thải khí nhà kính, tính toán lượng phát thải khí nhà kính, hấp thụ khí nhà kính trong một phạm vi xác định và trong một năm cụ thể theo phương pháp và quy trình do cơ quan có thẩm quyền ban hành.”
>>> Báo cáo kiểm kê khí nhà kính theo Luật Môi trường Việt Nam
ĐỐI TƯỢNG KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH
- Những nhà máy nhiệt điện, các cơ sở sản xuất công nghiệp mà có tổng lượng tiêu thụ năng lượng bằng 1.000 tấn dầu tương đương (TOE) trở lên.
- Các doanh nghiệp, tổ chức vận tải hàng hóa có tổng mức tiêu thụ tự nhiên bằng 1.000 TOE trở lên;
- Các cơ sở xử lý các chất thải rắn có công suất hoạt động bằng năm từ 65.000 tấn trở lên.
- Tòa nhà thương mại có tổng mức tiêu thụ năng lượng hàng năm từ 1.000 TOE trở lên.
CÁC LĨNH VỰC PHẢI KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH
LỢI ÍCH KHI THỰC HIỆN VIỆC KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH
Với việc kiểm kê khí nhà kính hiệu quả có thể giúp cho các tổ chức, doanh nghiệp đạt được những lợi ích cơ bản như sau:
- Đánh giá tác động của hoạt động con người: Việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính có thể giúp tổ chức xác định được lượng khí nhà kính phát thải ra từ các nguồn khác nhau trong đó có vận tải, công nghiệp, nông nghiệp vv. Việc đo lường cũng như kiểm kê này có thể giúp cho phép chúng ta đánh giá lại tốt các tác động của hoạt động con người đối với các biến đổi khí hậu và môi trường tự nhiên.
- Định hình chính sách và quyết định: Việc thống kê, đo lường và kiểm kê khí nhà kính giúp cung cấp được các thông tin cơ bản cho các nhà chức trách giúp đưa ra được các chính sách phù hợp với biến đổi khí hậu. Những nhà cầm quyền, chính phủ có được số liệu chính xác giúp xác định mục tiêu giảm khí nhà kính một cách hiệu quả nhất.
- Giám sát tiến độ giảm phát thải: Với việc kiểm kê khí nhà kính hiệu quả giúp thu thập được dữ liệu hiệu quả giúp để có được biện pháp giảm phát thải cũng như xác định được các nguồn phát thải quan trọng cũng như xác minh được sự tuân thủ của các quy định về việc giảm phát khí nhà kính.
- Đo lường tiến bộ và báo cáo: Nhờ các thông số kiểm kê khí nhà kính mà được đo lường và thống nhất có thể làm cơ sở để so sánh hiệu suất giảm phát thải giữa các quốc gia và ngành công nghiệp cũng như tổ chức khác nhau.
- Nghiên cứu và phát triển công nghệ xanh: Với dữ liệu từ việc kiểm kê khí nhà kính có thể giúp cung cấp những thông tin một cách cần thiết nhằm nghiên cứu cũng như phát triển tốt các công nghệ xanh nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Thông qua việc phân tích cũng như phản hồi dữ liệu bạn có thể xác định phân loại các ngành công nghiệp, quy trình sản xuất hoặc hoạt động có tác động khá lớn đế việc biến đổi khí hậu và tập trung vào nghiên cứu giải pháp giảm thiểu tác động của khí nhà kính.
- Thúc đẩy hợp tác quốc tế: Bằng việc kiểm kê khí nhà kính một cách hiệu quả có thể giúp thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu. Dữ liệu khí nhà kính có thể là dữ liệu để thống nhất giữa các quốc gia với nhau nhằm đạt đến thỏa thuận chung về việc cắt giảm khí nhà kính trong tương lai.
TẠI SAO CẦN KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH?
Việc kiểm kê khí nhà kính được thực hiện bắt buộc với việc Luật Bảo Vệ Môi Trường 2020 có hiệu lực. Theo đó thì gần 2000 doanh nghiệp tại Việt Nam cần phải kiểm kê khí nhà kính theo từng giai đoạn.
Việc kiểm kê khí nhà kính trở nên quan trọng khi chúng đáp ứng được cho các doanh nghiệp các vấn đề:
- Chuẩn bị cho các chương trình báo cáo bắt buộc và tham gia vào thị trường các-bon trong tương lai;
- Việc này cần phải chuẩn bị cho các chương trình báo cáo bắt buộc cũng như tham gia vào thị trường trung hòa carbon trong tương lai.
- Việc thực hiện các hiện trạng phát thải của Công ty cũng như xác định và định lượng được các nguồn phát thải chính giúp cho các doanh nghiệp quản lý lượng phát thải và giúp xác định được các biện pháp giảm phát một cách hiệu quả nhất.
- Gia tăng được tính minh bạch trong việc kiểm kê khí nhà kính do doanh nghiệp, tổ chức phát thải ra môi trường xung quanh. Từ đó giúp cải thiện được hình ảnh và khả năng cạnh tranh của công ty cũng như với các hành động tiên phong.
- Nhằm xây dựng được nền tảng giúp công ty tiến tới được con đường phát triển khí carbon thấp có lộ trình giảm khí thải nhà kính về không đến năm 2050.
- Là bước đầu tiên và quan trọng để công ty phát triển chiến lược tận dụng các cơ hội từ biến đổi khí hậu để xây dựng lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp thu hút đầu tư và gặt hái những cơ hội kinh doanh mới.
>>> Chứng nhận ISO 14064:2018 – Chứng chỉ Hiệu lực Quốc tế
QUY TRÌNH THỰC HIỆN KIỂM KÊ KHÍ NHÀ KÍNH
Việc kiểm kê khí nhà kính nằm trong lộ trình giảm phát thải khí nhà kính đến năm 2050 của Việt Nam. Trong Thông tư 17/2022/TT-BTNMT quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải. Quy trình sẽ được thực hiện thông qua các bước như sau:
Bước 1: Xác định phương pháp kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Phương pháp kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực cần được thực hiện theo những Hướng dẫn việc kiểm kê Quốc gia khí nhà kính theo phiên bản năm 2006 (IPCC 2006) cũng như Hướng dẫn kiểm kê Quốc gia khí nhà kính trong năm 2019 và hoàn thiện cho IPCC 2006 được gọi là ipcc 2019.
Phương pháp kiểm kê chi tiết cho từng tiểu lĩnh vực được thực hiện theo quy định tại Phụ lục I.1 Thông tư 17/2022/TT-BTNMT.
Bước 2: Lựa chọn hệ số phát thải khí nhà kính cấp lĩnh vực
Tổ chức cần chọn lựa hệ số phát thải để được sử dụng để kiểm kê khí nhà kính theo cấp lĩnh vực đó đã được áp dụng trong danh mục hệ số phát thải. Hệ số này được quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố.
Bước 3: Thu thập số liệu hoạt động kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Với số liệu được hoạt động nhằm kiểm kê khí nhà kính ở cấp lĩnh vực được tham khảo từ nhũng huongs dẫn IPCC 2019. Nguyên tắc, quy trình và biểu mẫu thu thập số liệu hoạt động thực hiện theo quy định tại Phụ lục I.2 Thông tư 17/2022/TT-BTNMT.
Bước 4: Tính toán phát thải khí nhà kính cấp lĩnh vực
Theo bước 1 đưa ra phương pháp kiểm kê khí nhà kính thì tổ chức sẽ tiến hành tính toán phát thải khí nhà kính theo cấp lĩnh vực. Kết quả của việc kiểm kê khí nhà kính sẽ được tổng hợp dựa trên cơ sở các biểu mẫu về số liệu hoạt động đi kèm các hệ số phát thải, hệ số nóng lên toàn cầu cho các nguồn phát thải vvv.
Bước 6: Đảm bảo chất lượng kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Quá trình kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực cần phải được đảm bảo chất lượng và phải căn cứ vào hướng dẫn IPCC 2006, IPCC 2019.
Với các hoạt động trong suốt quy trình này cũng được thực hiện bởi các cơ quan không tham gia vào quá trình kiểm kê khí nhà kính thuộc cấp lĩnh vực.
Bước 7: Đánh giá độ không chắc chắn kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Theo hướng dẫn IPCC 2006, IPCC 2019 thì tổ chức cần đánh giá độ không chắc chắn của kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực. Bao gồm:
- Xác định độ không chắc chắn của số liệu hoạt động, hệ số phát thải, kết quả tính toán trong quá trình kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực.
- Tổ chức cần phải xây dựng bảng tổng hợp độ không chắc chắn của kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực.
Bước 8: Tính toán lại kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Với một số trường hợp phát hiện ra sai sót trong kết quả tính toán lượng phát thải khí nhà kính hoặc có thay đổi về các phương pháp định lượng khí nhà kính thì cần tính toán lại kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực.
Bước 9: Xây dựng báo cáo kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực
Báo cáo việc kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực xây dựng theo mẫu số 04, Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ôzôn.
>>> Thị trường Carbon ở Việt Nam và Tiềm năng từ tín chỉ Carbon
KẾT LUẬN
Việc kiểm kê khí nhà kính hiện đang trở nên vô cùng quan trọng và cấp thiết để giảm thiểu lượng khí thải có ảnh hưởng đến môi trường. Chúng cung cấp thông tin cơ bản nhằm định hình chính sách và giúp giảm thiểu lượng khí thải ra môi trường bên ngoài. Để hiểu thêm về hoạt động kiểm kê Khí nhà Kính xin vui lòng liên hệ thuvientieuchuan.org để được hỗ trợ chuyên nghiệp nhất.
